Poliklinikte aynanın karşısına geçip elini yüzündeki kahverengi lekelere götüren hastalarımın en yaygın yanılgısı şudur: “Hocam, yazın güneşte biraz fazla kaldım, galiba yüzümde güneş lekesi çıktı. Birkaç aşı veya kremle hemen geçer herhalde, değil mi?”
Bir dermatolog olarak hastalarıma gerçeği söylediğim an yüzlerindeki o şaşkın ifadeyi çok iyi biliyorum: Çünkü o kahverengi lekelerin bir kısmı masum birer güneş lekesi (solar lentigo) olabilirken, önemli bir kısmı ise tıbbın en inatçı ve karmaşık cilt problemlerinden biri olan melazmadır.
Peki, aynı gibi görünen bu iki leke türü aslında birbirinden nasıl ayrılır? Neden birine “güneş lekesi” diyoruz da diğerine “melazma” deyince ellerimiz titriyor? Gelin, bu leke bulmacasını bir uzman gözüyle birlikte çözelim.
Güneş Lekesi (Solar Lentigo) Nedir?
Halk arasında bildiğimiz adıyla basit güneş lekeleri (veya yaşlılık lekeleri); cildin uzun yıllar boyunca maruz kaldığı UV ışınlarına karşı bir savunma mekanizması olarak bölgesel pigment (melanin) üretmesidir.
* Görünümü: Genellikle sınırları net, keskin hatlı, yuvarlak veya oval formdadır. Çoğunlukla tek tek dururlar.
* Dağılımı: Yüzün yanı sıra ellerin sırtında, kollarda, omuzlarda ve sırt bölgesinde yani güneşe en çok maruz kalan yerlerde ortaya çıkarlar.
* Karakteri: Tedavisi melazmaya kıyasla daha kolaydır. Doğru leke lazerleri, enzim maskeleri veya kimyasal peelinglerle kısa sürede silinebilirler. Doğru güneş korumasıyla bir daha aynı yerden çıkma eğilimleri düşüktür.
Melazma Nedir? Neden “Lekelerin Şahı” Olarak Bilinir?
Melazma; genellikle alın, yanaklar, burun sırtı ve üst dudak üzerinde simetrik (iki taraflı) olarak beliren, haritamsı, bulut gibi yaygın kahverengi lekelenmelerdir. Ancak melazmayı sıradan bir güneş lekesinden ayıran en büyük özellik, sadece güneşten değil, içimizdeki fırtınalardan de beslenmesidir.
* Tetikleyicileri: Evet güneş tetikler; ancak melazmanın arkasında hormonal dalgalanmalar (gebelik, doğum kontrol hapları, hormon tedavileri), genetik yatkınlık, tiroid hastalıkları ve hatta stres bile vardır.
* Karakteri: Melazma son derece kronik ve nüksetmeye (tekrarlamaya) meyillidir. Siz onu tam yok ettiniz sanırsınız, yazın en ufak bir güneş ışığında veya moral bozukluğunda harita gibi yeniden beliriverir. Çünkü pigment üreten melanosit hücreleri melazmada adeta “aşırı duyarlı” birer fabrika gibi çalışır.
Melazma ile Güneş Lekesini Birbirinden Ayıran Temel Farklar
Hangi lekeyle karşı karşıya olduğunuzu anlamak için şu kıyaslamaya bakabilirsiniz:
Özellik
Normal Güneş Lekesi (Solar Lentigo)
Melazma
Sınırları
Keskin, net ve sınırlıdır.
Belirsiz, bulutsu ve harita gibidir.
Yerleşimi
Yüz, eller, kollar (tekil lekeler).
Alın, yanaklar ve üst dudakta simetrik bloklar.
Sebebi
Sadece UV (güneş) hasarı.
Güneş + Hormonlar + Genetik + Isı.
İnatçılığı
Tedaviye hızlı yanıt verir.
Çok inatçıdır, disiplinli takip ister.
Melazma Tedavisi Neden Uzman Kontrolünde Olmalıdır?
İnternette görülen “Şu mucizevi krem melazmayı 3 günde söküp attı” vaatlerine asla inanmayın. Melazma tedavisinde yanlış yapılan en ufak bir lazer uygulaması veya güçlü asitler, deride post-inflamatuar hiperpigmentasyon (PIH) yani lekenin eskisinden çok daha koyu ve yaygın hale gelmesine yol açabilir.
Melazma tedavisinde; leke karşıtı mezoterapiler, özel enzim maskeleri, doğru leke protokolleri ve en önemlisi yaz-kış istisnasız kullanılan medikal güneş koruyucular bir bütün olarak planlanmalıdır.
Leke Değil, Cildinizin Dilini Okuyan Doğru Adres
Yüzünüzdeki lekelerin ne anlama geldiğini kestiremiyor, her yaz koyulaşan ton eşitsizlikleriyle baş edemiyorsanız, kahverengi gölgelerle yalnız savaşmak zorunda değilsiniz. Cildinizin derinlemesine analiz edilmesi ve kişiye özel leke protokolünün çıkarılması bu işin en temel kuralıdır. Kliniğimizde yeni nesil fraksiyonel lazer ile kızarıklık soyulma kaplama yapmadan melasa ve güneş lekelerini tedavisi mümkündür ayrıca kül süreç lazer secenegimizle de bunların tedavisi mümkündür unutulmamalıdır ket tedavi mutlaka kişiye özel planlanmalı kişinin cilt yapısına şikayetlerinin derinliğine derecesine özel olmalı ve mutlaka bir profesyonel tarafından yapılmalıdır
Cildinize hak ettiği sağlığı, pürüzsüzlüğü ve dengeli tonu geri kazandırmak istiyorsanız; Uzman Cilt Doktoru Dermatolog Fatma Özel koordinatörlüğünde Bursa Dermaclinic’te sizin için en güvenli leke ve melazma tedavi planını oluşturmak üzere sizi kliniğimize bekliyoruz. Sağlıkla ve ışıltıyla kalın!
