Melanom, ciltteki pigment hücrelerinden (melanositler) kaynaklanan ve erken fark edilmediğinde ciddi sonuçlara yol açabilen bir cilt kanseri türüdür. Erken tanıda en önemli yardımcı yöntemlerden biri ABCDE kriterleridir. Bu yöntem, şüpheli benlerin özelliklerini kolay hatırlanabilir bir sistemle değerlendirmeyi sağlar.
A – Asimetri (Asymmetry)
Sağlıklı benler genellikle simetriktir. Melanom şüphesinde ise benin bir yarısı diğer yarısıyla uyumlu değildir; şekil ve renk dağılımı düzensizdir.
B – Kenar Düzensizliği (Border)
Benin sınırları normalde düzgün ve nettir. Melanomda ise kenarlar girintili, bulanık veya düzensiz görünebilir.
C – Renk Değişkenliği (Color)
Normal benler genellikle tek tonludur. Melanomda ise aynı lezyon içinde kahverengi, siyah, kırmızı, mavi veya gri gibi birden fazla renk görülebilir.
D – Farklılık / Çap (Different / Diameter)
Lezyon çevresindeki diğer benlerden belirgin şekilde farklıysa ya da genellikle 5–6 mm’den büyükse şüpheli kabul edilebilir.
E – Değişim (Evolving)
En kritik bulgulardan biridir. Benin zaman içinde büyümesi, renk değiştirmesi, kabarması veya kanaması melanom açısından uyarıcıdır.
EFG Kriterleri (İleri Tip Melanomlar için)
Bazı melanom türleri özellikle nodüler tipler ABCDE yerine EFG ile değerlendirilir:
- E: Elevated (kabarmış)
- F: Firm (sert)
- G: Growing (hızlı büyüyen)
Neden Önemlidir?
Melanom hızlı ilerleyebilen bir cilt kanseridir. Erken dönemde fark edildiğinde tedavi şansı oldukça yüksektir. Bu nedenle düzenli cilt kontrolü ve şüpheli lezyonların dermatolog tarafından değerlendirilmesi büyük önem taşır.
