Akne izlerine ne sebep olur?
Sivilceler geçtiğinde, vücudunuz sivilce çıkan bölgedeki cildi iyileştirmeye başlar. Bazen cilt 7 ila 10 gün içinde hiçbir iz bırakmadan iyileşir.
Akne izlerinin oluşma olasılığı şu durumlarda daha yüksektir:
- Cildinizin derinliklerine işlemiş, örneğin derin ve ağrılı bir sivilce, akne kisti veya nodülü gibi sivilceleriniz oldu mu? Bu tür sivilceler ciltte yoğun iltihaplanmaya neden olur ve bu da iz kalmasına yol açabilir. Genel olarak, sivilce ne kadar derine inerse, iz kalma olasılığı da o kadar yüksek olur. Bununla birlikte, bazı kişilerde siyah noktalar veya beyaz noktalar iyileştiğinde sivilce izleri oluşabilir.
- Sivilceleri sıkmak, patlatmak, ezmek veya kaşımak. Sivilcelerden bu şekilde kurtulmaya çalışmak iltihabı artırabilir ve iz kalmasına yol açabilir.
- Yakın bir akrabanızda sivilce izi olabilir. Kalıtsal olarak aldığımız genler, cildimizin daha kolay iz bırakmasına neden olabilir.
Cildiniz iyileştikten sonra, çökük veya kabarık izler görebilirsiniz. Göreceğiniz iz türü, iyileşme sürecinde vücudunuzun ne kadar kolajen ürettiğine bağlıdır. İşte hangi tür izin oluşacağına dair bilgiler:
- Çukurlaşmış (veya çökük) akne izleri: Vücudunuz çok az kolajen üretirse, cildiniz iyileşirken çukurlar veya girintiler oluşur.
- Kabarık akne izleri: Vücudunuz cildi ve altta yatan dokuyu iyileştirmeye çalışırken çok fazla kolajen ürettiğinde, kabarık bir iz görürsünüz. Bu izler daha koyu ten rengine sahip kişilerde daha yaygındır.
Akne izleri kimlerde görülür?
Akne izi oluşma riskini artıran faktörleri bilsek de, kimin akne izi geliştireceğini tahmin etmek mümkün değildir. Yukarıda listelenen tüm risk faktörlerine sahip olan kişilerde bile iz oluşmayabilir. Bazen, artmış risk faktörü olmayan kişilerde de akne izi oluşabilir.
Akne izleri oluşursa, izler zamanla solabilir. Ancak nadiren tamamen kaybolurlar. Alanında uzman bir dermatolog, izlerin görünümünü en aza indirebilir. Yeni tedaviler, tedavi sonrasında görülen sonuçları iyileştirir.
Sivilceleri sıkmak, patlatmak veya yolmak, sivilce izi oluşma riskinizi artırır.
Sivilceleri sıkmak, patlatmak veya yolmak yerine sivilce ilacını sivilcenin üzerine uygulayarak bu riski azaltabilirsiniz.
Dermatologlar akne izlerini nasıl tedavi eder?
Siz ve dermatoloğunuz tedavinin sizin için uygun olduğuna karar verirseniz, dermatoloğunuz ihtiyaçlarınıza özel bir tedavi planı oluşturacaktır. Bu planı oluşturmadan önce, dermatoloğunuz sahip olduğunuz akne izlerinin türünü, sayısını, yaşınızı ve cilt tonunuzu, bütçenizi ve diğer birçok hususu dikkate alacaktır.
Eğer sivilce problemleriniz varsa, tedavi planınız muhtemelen sivilce tedavisiyle başlayacaktır. Sivilce oluşumunu durdurmak iltihabı azaltabilir ve yeni sivilce izlerinin oluşmasını önleyebilir. Sivilce izleri için tedavi genellikle sivilceleriniz kontrol altına alındıktan ve yeni sivilce oluşumunu önlemek için sivilce ilaçları kullanmaya başladıktan sonra başlar.
Akne izlerini tedavi etmeye başlamadan önce, son iki yıl içinde kullandığınız veya kullanmakta olduğunuz tüm akne tedavilerini dermatoloğunuza bildirin.
Bazı akne ilaçlarını kullanırken (veya bıraktıktan kısa bir süre sonra) bazı yara izi tedavilerine başlamak istenmeyen yan etkilere neden olabilir.
- Lazer tedavisi: Dermatologlar, akne izleri olan cildi yenilemek için lazer kullanırlar. Lazerle yenileme işleminden sonra cildiniz iyileşirken kolajen ve elastin üretir; bu da izlerin görünümünü azaltabilir. Dermatoloğunuz ayrıca akne izlerinin etrafındaki cildi şekillendirmek için de lazer kullanabilir; bu da izlerin görünümünü azaltabilir.
Bazı lazerler diğerlerine göre daha fazla tedavi seansı gerektirir.
- Cilde uygulanan ilaçlar: Hafif akne izleriniz varsa, retinoid veya salisilik asit izlerin daha az belirgin olmasını sağlayabilir.
- Mikroiğneleme: Bu işlem sırasında dermatoloğunuz, akne izlerinin bulunduğu cildi küçük iğnelerle deler. Cildin delinmesi, vücudun yeni kolajen ve elastin üretmesine neden olur. “Kolajen indüksiyon terapisi” olarak da adlandırılan bu yeni kolajen, akne izlerinin azalmasına yardımcı olur.
Mikroiğneleme tüm cilt tipleri için güvenlidir.
Hastaların gördüğü sonuçları iyileştirmek için mikroiğneleme genellikle radyofrekans, kimyasal peeling veya trombosit açısından zengin plazma gibi başka bir tedaviyle birlikte kullanılır.
- Trombosit açısından zengin plazma (PRP): Dermatoloğunuz, mikroiğneleme gibi başka bir tedavinin sonuçlarını iyileştirmek için bu tedaviyi kullanabilir. PRP, az miktarda kanınızın alınmasını içerir. Bu kan, dermatoloğunuzun trombositlerinizi kullanabilmesi için kanı ayıran bir makineye yerleştirilir.
Dermatoloğunuz trombositlerinizi tedavi edilen bölgeye enjekte edecektir. Çalışmalar, PRP’nin mikroiğneleme gibi başka bir tedaviyle birlikte kullanılmasının daha az görünür yara izine yol açabileceğini göstermektedir.
- Mikrodermabrazyon: Bu invaziv olmayan tedavi, cildinizi nazikçe soyar.
Akne izlerini tedavi etmese de, dermatologlar cilt tonunu eşitlemek için kullanırlar; bu da akne izleri için yapılan diğer tedavilerden elde edilen sonuçları iyileştirebilir.
- Radyofrekans: Bu işlem, cildinizin kolajen ve elastin üretmesine yardımcı olmak için radyofrekans dalgaları kullanır. Cildinizde bunlardan daha fazla olduğunda, akne izleri daha az belirgin olur.
Radyofrekans mikroiğneleme adı verilen bir radyofrekans türü, radyofrekansı mikroiğneleme ile birleştirir; bu işlemde cildinize minik iğneler batırılır. Her ikisinin birlikte kullanılması, yalnızca radyofrekans veya yalnızca mikroiğnelemeye göre daha az belirgin akne izleri oluşturabilir. Hem radyofrekans hem de radyofrekans mikroiğneleme tüm cilt tonları için güvenlidir.
Kaynakça: https://www.aad.org/public/diseases/acne/derm-treat/scars/causes
