Ciltte görülen bazı oluşumlar oldukça yaygın ve çoğunlukla zararsızdır. Bunlar arasında benler, çiller, et benleri (skin tag), lentigo (karaciğer lekeleri) ve seboreik keratozlar yer alır.
Bu yazıda bu oluşumların ne olduğu, neden ortaya çıktığı ve hangi durumlarda değerlendirilmesi gerektiği ele alınmaktadır.
Çiller (Freckles)
Çiller genellikle yüz, boyun, göğüs ve kollarda görülen küçük kahverengi lekelerdir. Oldukça yaygındır ve sağlık açısından tehdit oluşturmaz.
Özellikle açık tenli kişilerde ve yaz aylarında daha belirgin hale gelir.
Tedavi gerekir mi?
Çiller genellikle tedavi gerektirmez. Ancak güneşten korunmak önemlidir. Bunun için:
- Güneşten mümkün olduğunca kaçınmak
- Geniş spektrumlu SPF 30+ güneş koruyucu kullanmak önerilir
İstenirse:
- Makyajla kapatılabilir
- Lazer
- Kimyasal peeling
- Sıvı azot (kriyoterapi) gibi yöntemler uygulanabilir
Neden oluşur?
- Genetik yatkınlık
- Güneş ışığına maruz kalma
Lentigo (Karaciğer Lekeleri)
Lentigolar, çevre deriden daha koyu renkli düz lekelerdir. Genellikle güneşe maruz kalan bölgelerde görülür.
Nasıl önlenir?
- Güneşten kaçınmak (özellikle 10:00–14:00 arası)
- Koruyucu giysiler kullanmak
- Solaryumdan uzak durmak
Tedavi yöntemleri
- Kriyoterapi (dondurma)
- Lazer tedavisi
- Retinoid ve leke açıcı kremler
Neden oluşur?
En önemli neden güneş maruziyetidir. Ayrıca genetik faktörler veya bazı medikal tedaviler de etkili olabilir.
Et Benleri (Skin Tags)
Et benleri, deriden ince bir sap ile sarkan küçük, yumuşak oluşumlardır. Zararsızdır ve çoğunlukla boyun, koltuk altı, göğüs altı ve kasık bölgesinde görülür.
Kimlerde daha sık görülür?
- Orta yaş ve üzeri kişiler
- Kilo artışı olan bireyler
- Kadınlar
Neden oluşur?
Kesin nedeni bilinmemekle birlikte cilt sürtünmesi önemli bir faktördür.
Tedavi
- Cerrahi kesme
- Dondurma (kriyoterapi)
- Elektrokoter (yakma)
Benler (Moles)
Benler, genellikle kahverengi veya siyah renkli cilt oluşumlarıdır. Tek tek veya grup halinde görülebilir.
Çoğu ben çocukluk döneminde ve 25 yaşına kadar oluşur.
Normal ben özellikleri
- 10–40 adet ben olması normaldir
- Zamanla hafif değişiklik gösterebilir
- Bazılarında kıl çıkabilir
Ne zaman risklidir?
Aşağıdaki değişiklikler varsa dermatoloğa başvurulmalıdır:
- Renk değişimi
- Boyut artışı
- Şekil bozulması
- Kanama, kaşıntı veya ağrı
ABCDE kuralı
- Asimetri
- Kenar düzensizliği
- Renk farklılığı
- Çap büyüklüğü
- Evrim (değişim)
Bu belirtiler cilt kanseri açısından önemlidir.
Tedavi
Gerekli görülürse:
- Biyopsi yapılır
- Şüpheli ben tamamen çıkarılır
Seboreik Keratoz
Genellikle kahverengi veya siyah, siğil benzeri oluşumlardır. Göğüs, sırt, yüz ve kollarda görülebilir.
- Zararsızdır
- Kanserleşmez
- Yaşla birlikte daha sık görülür
Tedavi gerekir mi?
Genellikle gerekmez. Ancak estetik veya tahriş nedeniyle:
- Cerrahi çıkarma
- Dondurma
- Elektrokoter uygulanabilir
